امروز

طب شفا

علل ریزش مو نحوه درمان و پیشگیری

سوء تغذیه، آلرژی و عدم تحمل‌غذایی باعث به هم ریختن تعادل تغذیه‌ای بدن و کمبود ویتامین‌ها و ریزمغذی‌هایی می‌شود که نقش اساسی در ساختار، قوام و طول عمر مو دارند.


ریزش مو می‌تواند از علایم نخستین کم کاری تیرویید باشد. وقتی میزان ترشح هورمون‌های تیروییدی کاهش می‌یابد، میزان چربی و ضایعات در ارگانیسم افزایش یافته و مسبب استرس اکسیداتیو است که سیکل رویش مو را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث طولانی شدن فاز تولوژن یا همان دوره مرگ مو و کوتاهی فاز آناژن یا دوره رشد مو می‌شود. نتیجه آنکه نه تنها موها سریع‌تر می‌ریزند بلکه رویش مجدد آن‌ها نیز با مشکل روبروست. این ماده معدنی که در گوشت قرمز و ماهی و نان‌های کامل موجود است در تولید کراتین و کلاژن نقش دارد و از موها در برابر تهاجمات خارجی نظیر آفتاب و آلودگی‌ها محافظت می‌کند. 45 درصد زنان با شروع دوره یائسگی دچار ریزش مو در ناحیه پشت سر می‌شوند. دلیل این موضوع نیز کاهش میزان استروژن و افزایش آندروژن در خون است که در پوست سر التهاب ایجاد کرده و عامل ریزش موست.

علل ریزش مو نحوه درمان و پیشگیری
 استرس هم از دیگر عوامل دخیل در ریزش مو است. استرس باعث آزاد شدن هورمون‌هایی در خون می‌شود که عامل التهاب است و باعث سفیدی و ریزش مو می‌شود.سیگار استرس اکسیداتیو ایجاد می‌کند که تولید کننده هورمون سیتوکین است و به فولیکول مو آسیب می‌رساند و سبب سستی آن و ریزش سریع‌ترش می‌شود.

علایم ریزش مو

ریزش مو می تواند در شکل های مختلفی بسته بعلت آن خود را نشان دهد. این علایم می توانند ناگهانی ظاهر شده و یا آرام آرام خود را نشان دهند. بعضی از انواع ریزش مو موقتی بوده و بعضی دیگر دائمی می باشند. علایم و نشانه های ریزش مو می تواند شامل:

    تنک شدن تدریجی بالای سر – این شکل از ریزش مو، معمول ترین شکل ریزش مو است و هر دو مردان و زنان را تحت تاثیر قرار می دهد. این شکل ریزش مو در مردان معمولا از جلوی سر شروع شده و به سمت پشت سر می رود. زنان معمولا موهای جلوی سر خود را خفظ می کنند اما در بخشی از سرشان مو شروع به ریزش می کند.
    طاسی نقطه ای یا تکه ای – بعضی افراد دچار این نوع ریزش مو شده و دایره های کوچکی (معمولا حدود 2 سانتیمتر) در سر ایجاد می شود و پوست سر در آن نواحی معلوم می گردد. این نوع ریزش مو معمولا پوست سر را تحت تاثر قرار می دهد اما می تواند برروی سایر نقاط از جمله ریش یا ابرو نیز ظاهر شود. بعضی اوقات پوست قبل از ریزش مو دچار خارش و یا درد می شود.
    از دست دادن ناگهانی مو – صدمات و شک های جسمی و یا روحی می تواند باعث سست شدن موها شود. در پی این ضعیف شدن زمانی که شانه می کنید و یا موی سر خود را می شوید، ناگهان مشت شما پر از مو می شود.
    ریزش موی تمام بدن – بعضی از بیماری ها و درمان های پزشکی، از قبیل شیمی درمانی، می تواند باعث ریزش موی همه بدن شما شود. معمولا موها بعد از پایان درمان شروع به رشد مجدد می کنند.

اکثر افراد بصورت طبیعی و عادی روزانه 50 تا 100 عدد از موهایشان می ریزد. اما هرچه سن افراد بیشتر شده موهای بیشتری در روز شروع به ریختن می کند. سایر علل ریزش مو شامل مشکلا هورمونی، بیماری های خاص و مصرف داروهای خاص می باشد. در زیر به معرفی و توضیح بعضی از علت های ریزش مو پرداخته ایم:

مشکلات هورمونی – از قبیل سطوح غیرطبیعی آندروژن (نوعی هورمون مردانه که توسط هردو مردان و زنان ساخته می شود)
ژنتیک – یکی دیگر از عوامل ریزش مو بوده و باعث افزایش استعداد ریزش موی افراد و در نتیجه ابتلای افراد به دونوع ریزش موی الگوی مردانه و ریزش موی الگوی زنانه شود.
استرس، بیماری و یا زایمان – همه مشکلات ذکر شده از جمله استرس و  می تواند باعث ریزش مو و طاسی موقتی شود. همچنین بعضی از عفونت های قارچی هم باعث ابتلا به این مشکل می شود.
داروها – داروهای مختلف از جمله داروهای شیمی درمانی، داروهای رقیق کننده خون، مسدود کننده های بتا آدرنرژیک که برای کنترل فشار خون استفاده می شوند و داروهای پیشگیری از بارداری می توانند باعث ابتلا به این مشکل شوند.
سوختن، آسیب دیدن و یا اشعه ایکس – همه موارد ذکر شده می تواند باعث ریزش موی موقتی شود، در این موارد بعد از درمان و خوب شدن مشکل، موها مجددا به شکل قبل از آسیب بر میگردند.
بیماری های خود ایمنی – این بیماری ها ممکن است در مواردی باعث ابتلا به ریزش مو شوند. در اکثر افراد مبتلا به این نوع ریزش مو، موها بر می گدند هر چند که ممکن است بصورت موقتی پس از برگشت موها نازک تر و یا روشن تر باشند.
لوازم آرایشی بهداشتی – مصرف بیش از حد و یا نامناسب رنگ مو، اتو مو، فر کننده های دائمی و یا استفاده بیش از حد از شامپو ها می تواند باعث ریزش مو و تنک شدن موها شود. در بیشتر موارد ریزش موی ناشی از این موارد قابل درمان است اما آسیب های شدید ممکن است درمان نشود. همچنین انواع مدل های مو که باعث کشیدن محکم موها می شود، نیز خطرزاست.
بیماری های خاص – بیماری های تیروئیدی، دیابت، کمبود آهن و کم خونی نیز می توانند باعث ریزش مو شوند. البته در این موارد با درمان بیماری ریزش مو هم بهبود پیدا می کند.
رژیم غذایی – رژیم غذایی کم پروتئین و یا خیلی محدود نیز می تواند باعث ریزش مو شود.

داروها
- داروهایی که بیشتر از همه منجر به ریزش موئ می شوند عبارتند از : رقیق کننده های خون مثل آسپرین ، دوز بالای ویتامین A داروهایی که برای درمان آرتریت ، افسردگی ، نقرس ، فشار خون بالا و بیماری های قلبی مصرف می شوند .
- قرص های جلوگیری از بارداری : در برخی از زنان قطع و یا مصرف قرص های جلوگیری از بارداری منجر به ریزش مو می شود. این به خصوص در زنانی که زمینه ارثی ریزش مو دارند اتفاق می افتد .

آرایش مو ها
- مواد آرایشی موها : استفاده مکرر از مواد دکلره و مواد فر دائمی منجر به ریزش مو می شود . استفاده بیش از اندازه و نامناسب از رنگ مو ، ژل ، و اسپری های نگهدارنده مو منجر به ریزش مو می شوند . در واقع اینها منجر به شکستن و ریختن موها می شوند . متخصصین مو توصیه می کنند که مصرف مواد آرایشی مو محدود شود .
- سشوار ، اتوی مو و وسایل مشابه : استفاده مکرر از سشوار و اتوی مو منجر به ریزش مو می شود . گرمای ناشی از سشوار و اتوی مو آب درون ساقه مو را تخلیه کرده و موها را مستعد شکستن و آسیب دیدن می کند . اگر اجازه بدهیم که موها در معرض هوا خشک شده و سپس آنها را مدل داده و آرایش کنیم این ریسک کاهش می یابد . استفاده از اتوی مو نیز باید بسیار کم باشد .
- کلیپس ، کش مو و سنجاق مو : اگر از این وسایل به صورت سفت و محکم برای نگهداشتن موها استفاده شوند ، موها آسیب می بیند . اگر سنجاق مو انتخاب می کنید بهتر است انواعی که نرم تر بوده و نوک آنها تیز نباشد انتخاب کنید . کلیپس مو نیز باید یک بالشتک از جنس لاستیک در تماس با موها داشته باشد . بهتر است از این وسایل به صورت سفت و محکم برای بستن موها استفاده نشود .
- بافت موی آفریقایی : در این نوع آرایش موها در اثر فشار بیش از حدی که به ریشه های مو وارد می شود موها دچار ریزش می شوند و حتی این ریزش ممکن است دائمی باشد .
- شامپو زدن و برس زدن بیش از اندازه موها : شامپو زدن بیش از اندازه و یا برس زدن بیش از اندازه منجر به آسیب دیدن موها می شود . به خصوص اگر این کارها را با وسواس و محکم انجام دهیم مو ها بیشتر آسیب می بینند . در این افراد موها نازک و تیره و شکننده هستند . بهتر است موهای خیس شانه نشوند. حوله را بر روی موها نکشید . حوله را به دور سر خود بپیچید تا موها به آرامی خشک شوند . موهای خیس در معرض آسیب بیشتری هستند .

 دلیل ریزش موی خانم ها یکی از این 5 عامل میباشد:
 
1- ریزش مو به دلیل بافتن یا دم‌اسبی کردن موها

این کار می‌تواند یکی از دلایل ریزش شدید موها باشد. هر نوع کشیدن طولانی مدت مو و بافتن سفت آن، باعث ریزش موقتی مو (آلوپسیای کششی) ‌می شود.این ریزش مو معمولا بین 3 تا 6 ماه طول می‌کشد و به تدریج متوقف می‌شود و بعد به آرامی، موها شروع به رشد مجدد می‌کنند. اما اگر این مدل بستن مو، برای سال‌های زیادی ادامه ‌یابد، ممکن است به ریزش دایمی مو منجر گردد.در برخی موارد، مو به علت کشیده شدن، نزدیک پوست سر می‌شکند. این نوع ریزش مو اغلب در پیشانی و کناره‌های پوست سر (جایی که مو تحت بیشترین فشار است)، دیده می شود.
ریزش مو فقط پس از استفاده ی دائمی از مدل‌های فوق رخ می‌دهد و با انتخاب گاه به گاه این قبیل مدل موها، این عارضه اتفاق نمی افتد.

2- ریزش مو به دلیل بارداری

بعضی از خانم‌ها پس از زایمان، دچار ریزش موی شدید می‌شوند. این نوع ریزش مو، به "آلوپسیای بعد از زایمان" معروف است و عادی و گذرا است و حدود 2 تا 3 ماه پس از زایمان اتفاق می‌افتد. این ریزش مو، حدود 1 تا 6 ماه ادامه می‌یابد، سپس رشد طبیعی مو از سر گرفته می‌شود. این نوع ریزش مو ممکن است پس از سقط جنین هم دیده شود.البته همه مادران دچار این عارضه نمی‌شوند. راه‌حل‌اش هم این است که با موهای‌تان با ملایمت برخورد کنید. آنها را کمتر دستکاری کنید. از برس‌های نرم برای شانه کردن موهایتان استفاده کنید. موهای‌تان را به آرامی بشویید و خشک کنید. این نوع ریزش مو به ندرت بیش از 4 ماه طول می‌کشد.

3- ریزش مو به دلیل مصرف قرص‌های ضدبارداری

قرص های ضدبارداری را خیلی از خانم ها مصرف می‌کنند، ولی تعداد کمی از آنها با خوردن این قرص‌ها دچار ریزش موقتی مو می‌شوند. بیشتر اوقات پس از قطع دارو، ریزش مو رخ می‌دهد. خانم‌هایی که موقع استفاده از این قرص‌ها دچار ریزش مو می‌گردند، ممکن است زمینه ارثی هم داشته باشند و ریزش موهای شان با مصرف قرص‌ تشدید گردد. وقتی خانمی مصرف این قر‌ص‌ها را قطع می‌کند، دو یا سه ماه بعد متوجه ریزش موهای سرش می‌شود. این ریزش ممکن است 6 ماه طول بکشد و سپس متوقف شود. 6 تا 12 ماه پس از آنکه ریزش مو قطع شد، موی سر مجددا شروع به رشد می‌کند.

4- ریزش مو به دلیل رژیم‌های لاغری عجیب و غریب

اگر رژیم‌های لاغری عجیب و غریب می‌گیرید، بدانید که ممکن است دچار ریزش مو شوید. رژیم لاغری که شدیدا کمبود پروتئین داشته باشد، در رشد مو تاثیر خواهد گذاشت، زیرا مو اساسا از پروتئین تشکیل شده است. افراد باید در هر سنی، به مقدار کافی پروتئین مصرف کنند تا رشد طبیعی مو حفظ گردد. غنی ترین منابع پروتئین به ترتیب شامل تخم مرغ، شیر و لبنیات، انواع گوشت (ماهی، مرغ و گوشت قرمز) و حبوبات است. افراد گیاهخوار و کسانی که از رژیم های غذایی بدون پروتئین استفاده می‌کنند و مبتلایان به بی‌اشتهایی عصبی (که در میان مانکن‌ها و طرفداران لاغری مفرط، زیاد است)، به سوءتغذیه پروتئینی دچار می‌شوند. در چنین مواردی مو باریک‌ می‌گردد و 2 یا 3 ماه بعد، ریزش شدید مو آغاز می‌شود. این ریزش مو با مصرف کافی و مناسب غذاهای حاوی پروتئین، قابل پیشگیری و جبران است.برخی رژیم‌های لاغری به کم‌خونی فقرآهن منجر می‌گردند که می‌تواند باعث ریزش مو شود. اما این باور که ریزش مو مربوط به کمبود ویتامین است، نتایج ضد و نقیضی را در تحقیقات نشان داده است. تا کنون هیچ ویتامین جداگانه‌ای یافت نشده است که اثر قابل‌توجهی در رشد مو داشته باشد. مصرف زیاد ویتامین، به خصوص ویتامین A ممکن است باعث بروز مسمومیت در بدن شود.اگر فکر می‌کنید که کمبود تغذیه‌ای دارید، باید با پزشک مشورت کنید. هر گونه تغییر ناگهانی در برنامه غذایی (مثل رژیم های لاغری بسیار کم کالری)، به ریزش مو منجر می‌گردد.

 5- ریزش موی طبیعی، نوع زنانه

موهای سر اکثر خانم‌ها با افزایش سن، به‌طور پراکنده کم‌پشت می‌شود که به آن "ریزش موی زنانه" می گویند و مشابه طاسی مردانه است، ولی خانم‌ها هرگز کاملا طاس نمی‌شوند. این ریزش مو ممکن است مثل طاسی مردانه با عقب رفتگی خط مو همراه باشد. اما اکثرا کم‌پشتی پراکنده ی مو در تمام سر دیده می‌شود و خیلی آهسته‌تر از طاسی مردانه پیشروی می‌کند. این نوع ریزش مو ممکن است اولین بار پس از یائسگی ایجاد گردد. مردان و زنان هر چه سن‌شان بگذرد، موی کمتری خواهند داشت. وراثت در ریزش موی هر دو گروه نقش دارد. آقایان بیشتر از مادر و خانم ها بیشتر از پدر، ریزش مو را به ارث می‌برند. عملی‌ترین راه رفع این حالت، مدل دادن مناسب به مو است. گاهی درمان‌های جدید مثل پیوند مو نیز به خانم ها توصیه می‌شود.

 

درمان ریزش مو

در بعضی از انواع ریزش مو، ممکن است بدون هیچگونه درمان خاصی موها دوباره شروع به رشد نمایند. در سایر موارد درمان می تواند به بهبود رشد موها و یا پوشاندن جاهای خالی کمک نماید. درمان های مورد استفاده شامل درمان دارویی و یا جراحی می شوند.

اجتناب از نور خورشید

قرار گرفتن مداوم در معرض تابش خورشید، موها را خشک و شکننده می کند. همچنین افرادی که موهای نازکی دارند بیشتر دچار خشکی مو و آفتاب سوختگی پوست سر می شوند.
پوشیدن روسری یا کلاه ایده خوبی برای دوری از اشعه های مضر خورشید است.

رژیم غذایی نادرست

فکر می کنید رژیم غذایی نادرست می تواند دلیل ریزش مو باشد؟ بله، در مواردی که ریزش شدید مو ملاحظه می شود تقریباً دلیل اصلی رژیم غذایی است!
پروتئین و آهن از مواد معدنی ضروری برای سالم و شاداب ماندن مو به شمار می آیند. همچنین امگا۳، اسیدهای چرب، روی و ویتامین آ موجود در مواد غذایی، از ریزش مو جلوگیری می کنند.
رژیم های غذایی کم کالری اغلب فاقد مواد مغذی لازم هستند. در نتیجه رشد مو به تعویق افتاده، پیاز مو سست شده و مو حالت آسیب دیده و شکننده به خود می گیرد. علاوه بر رژیم غذایی نادرست، عادت های غذایی نادرست مانند به تعویق انداختن وعده های غذایی و یا شام نخوردن نیز می توانند به ریزش مو کمک کنند.

مو و قلبی سالم با رژیم غذایی سالم

طراوت و درخشندگی موها را با خوردن ماهی آزاد (Salmon)، امگا۳ و اسیدهای چرب را با خوردن گردو، ویتامین آ را با اسفناج و هویج، سلنیُم را با خشکبار و روی مورد نیاز را با مصرف صدف و بادام هندی تامین کنید.
علاوه بر موارد اشاره شده، مصرف لبنیات کم چرب، غلات سبوس دار و سبزیجات تازه را برای حفظ سلامت پوست و مو و همچنین قلب خود از یاد نبرید.


درمان دارویی ریزش مو

درصورتیکه مشکل ریزش موی شما بدلیل بیماری خاصی ایجاد شده باشد، درمان آن بیماری لازم برای درمان ریزش مو لازم است. داروهایی که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان ریزش مو تایید شده اند، شامل:

    ماینوکسیدیل (مینوکسیدیل یا Minoxidil) – مینوکسیدیل دارویی مایع و یا کف مانند است که دوبار در روز باید در سر مالیده شود تا به رشد موها و جلوگیری از ریزش موها کمک نماید. این دارو در مقادیر 2 و 5 درصد موجود می باشد. عوارض جانبی این دارو عموما شامل سوزش سر و یا رشد موهای ناخواسته در صورت می باشد.
    فیناستراید (Finasteride) – این دارو برای طاسی الگوی مردانه، بشکل قرص و بصورت روزانه تجویز می گردد. اکثر مردانیکه این دارو را مصرف میکنند شاهد کاهش ریزش مو و حتی رشد موهای جدید بوده اند. عوارض جانبی نادر آن شامل کاهش میل جنسی مردانه و عملکرد جنسی می شود. FDA هشدار می دهد که این دارو ممکن است خطر سرطان پروستات را در بعضی از مردان افزایش دهد. زنانی که در سن باروری هستند نیز باید از مصرف این دارو خودداری نمایند.

درمان ریزش مو با جراحی

 در معمول ترین شکل ریزش موی دائمی، فقط بالای سر تحت تاثیر قرار گرفته و با جراحی می شود، بیشتر موهای از دست داده را جبران کند. انواع جراحی ها شامل:

    پیوند مو – در این شیوه جراحی شاخه های کوچکی از پوست پشت و یا کنار سر که حاوی تعداد کمی مو هستند، جدا شده و در نواحی طاس سر کاشته می شود. ممکن است چندین بار این جراحی لازم شود.
    کاهش پوست سر (Scalp reduction) – در این شیوه بخش هایی از پوست طاس سر جدا شده و بعد از اینکه نواحی طاس برداشته شود پوست سر با نواحی حاوی مو پوشیده می شود.

درمان خانگی ریزش مو

با رعایت موارد زیر می شود از بعضی از انواع ریزش مو پیشگیری کرد:

    رژیم غذایی سالم و مناسب
    اجتناب از مدل های موی سفت و مدل هایی که کشش مو در آنها وجود دارد
    اجتناب از کشیدن، مالش و پیچاندن موها شدید موها

توجه داشته باشید که اگر یک رژیم غذایی کامل و سالم دارید، استفاده از مکمل های تقویتی برای پیشگیری و درمان ریزش مو مورد نیاز نمی باشد.

 

تاریخ نشر: ۳ تیر ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا