امروز

طب شفا

علل فراموشی و راهای مقابله

اکثر فراموشی‌های عادی روزمره به مراحل حافظه مربوط می‌باشند. وجود مشکل در هر یک از مراحل، یادآوری اطلاعات را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

فراموش کردن کارهای روزانه، عدم اطمینان از بستن در خودرو و یا آپارتمان، گم کردن زمان، از اتاقی وارد اتاق دیگر می شوید و از خود می پرسید به منظور انجام چه کاری وارد این اتاق شدم؟

عدم توانایی در به یاد سپردن شماره تلفن ها، به دنبال دسته کلید یا وسائل شخصی دیگر خود گشتن و موارد دیگر، احساس پریشانی و ناتوانی در فرد بوجود می آورد. هر فرد ممکن است این حالت های فراموشی و ضعف حافظه را به طور کوتاه مدت یا گاهی دراز مدت تجربه نماید. در تمامی گروه های

نظریات جدید فراموشی را ناشی از احتمال خطا در یک یا چند مرحله از مراحل سه گانه حافظه می‌دانند. این مراحل عبارتند از: رمزگردانی، اندوزش و بازیابی. در مرحله رمز گردانی سپردن اطلاعات به حافظه اتفاق می‌افتد. چنانچه خطایی در مرحله رمزگردانی یا سپردن اطلاعات به حافظه اتفاق بیافتد، در واقع به این معنی است که حافظه شرایط لازم برای رمزگردانی اطلاعات به نحو مناسب را نداشته است.

ممکن است کمبود توجه در حین سپردن اطلاعات به حافظه عامل این خطا باشد. ما زمانی که می‌خواهیم مطلبی را به حافظه خود بسپاریم، به آن توجه می‌کنیم. گاهی موضوعی را به یاد نمی‌آوریم، چون در زمان دیدن یا شنیدن آن، توجه و تمرکز لازم را نداشته‌ایم، مثلا هنگامی که به شدت نگران بیماری عزیزی بوده‌ایم و دوستمان یک مطالب جالبی را گفته است، که آن مطلب را به یاد نمی‌آوریم. بهتر است این حالت را حواس‌پرتی بنامیم.

زمانی که خطا در مرحله اندوزش اتفاق می‌افتد، به این معنی است که اطلاعات به شیوه درست و کاملی ذخیره نشده‌اند و یا در جای مناسب خود قرار نگرفته‌اند. یکی از عواملی که اندوزش اطلاعات را بهبود می-بخشد، مرور ذهنی است. مرور ذهنی به نیرومند شدن اطلاعات در حافظه کمک می‌کند و دوام آنها را در حافظه طولانی‌تر می‌سازد. بنابراین بدون مرور ذهنی اطلاعات از حافظه محو شده و دسترسی به آنها ناممکن می‌گردد. در مرحله بازیابی چنانچه مشکلی وجود داشته باشد ما نمیتوانیم اطلاعات موجود در حافظه مان را استخراج کنیم به عبارتی حافظه نتوانسته به اطلاعاتی که قبلا ذخیره کرده‌ایم، دسترسی پیدا کند. پدیده‌ای که همه آن را با عنوان فراموشی می‌شناسیم و این موضوع شبیه حالتی است که اسم فردی اصطلاحا نوک زبانمان است؛ ولی نمی توانیم نام را به یاد آوریم.(پدیده نوک زبانی)

 

استرس و اضطراب: افراد افسرده و افراد مضطرب معمولا با درجات شدیدتری از فراموشی مواجه هستند و اغلب بیش از دیگران در مسائل روزمره زندگی دچار فراموشی می‌شوند. از ناراحتیهای اساسی آنها که نزد روان شناس بالینی یا روانپزشک از آن گله می‌کنند، مشکل حافظه‌شان است که مشکلات زیادی را برای آنها ایجاد می‌کند.

خواب و استراحت کم: بخشی از طبقه بندی و یادگیری مطالب در خواب اتفاق می افتد. همچنین خواب کمک می کند تا سلول های مغزی خود را بازیابی کنند.

افزایش مصرف Omega 3:روغن اُمگا-3 که در گردو و غذاهای دریایی به وفور وجود دارد، موجب تسهیل جریان خون به مغز می شود. تحقیقات نشان داده اند کسانی که غذاهای دریایی بیشتری مصرف می کنند، کمتر در معرض سکته، فشارعصبی، کمبود تمرکز و حافظه هستند.

کاهش مصرف چربی: افزایش چربی بخصوص کلسترول می‌تواند باعث تنگی عروق خون رسان مغزی شود و در عملکردهای ذهنی اختلال ایجاد کند. استرس های خود را مدیریت کنید. خواب منظم و با کیفیتی داشته باشید. ورزش های هوازی انجام دهید چراکه موجب افزایش خونرسانی به سلول های مغزی خواهند شد.

کمبود ویتامین های گروه: B به خصوص ویتامین B1،B12 برای عملکرد صحیح ذهن مثل اکسیژن حیاتی هستند. کمبود آن ها موجب کم حافظه شدن، گیجی، افسردگی و سایر علائم ذهنی می شود. این ویتامین ها در نان‌های سبوس دار، مغزها (مثل بادام و فندق)، جگر، لبنیات، تخم مرغ و حبوبات به وفور یافت می شود.

ضایعات مغزی: گاهی اوقات فراموشی در اثر ضایعات مغزی اتفاق می‌افتد که معمولا به دنبال یک سانحه مثل تصادف دیده می‌شود. در این حالت بیمار ممکن است بخشی از اطلاعات مربوط به زندگی خود را فراموش کند.

کمبود منیزیم و منگنز: این دو عنصر برای متابولیزم قند در بدن حیاتی هستند، کمبود آن ها موجب افت قند خون می شود، فعالیت مغز به شدت وابسته به سطح ثابت قند خون است. وقتی سطح قند خون متغیر باشد باعث افت انرژی، کم شدن راندمان مغز، فراموشی، نوسانات خلق و خوی و.. می شود. توفو (پنیر سویا)، غلات، بادام، تخمه آفتاب گردان، نخود فرنگی و... منابع خوب منیزیم و منگنز می‌باشند.

عوارض جانبی برخی از داروها: آنتی هیستامین ها، آرامبخش ها، بنزودیازپین ها و قرص های خواب ممکن است موجب مشکلاتی در حافظه شود.

وی در خصوص راهکارهایی برای مبارزه با فراموشی اظهارکرد:

ذهن خود را ورزش دهید: با استفاده از سلول‌های خاکستری مغز و وادار کردن آن‌ها به فعالیت در زمینه‌های مختلف، مغز را ورزش دهید. با راه‌های بسیار ساده می‌توانید به رشد و ترمیم سلول‌های عصبی و افزایش شاخه های سلول های عصبی (دندریت) کمک کنید. فکر کردن به چیزهای زیبا و مثبت یک راه است. استفاده از کلمات جدید و تجربه مزه‌ها و بوهای جدید، تغییر مسیر روزمره، حل جدول، بازی شطرنج و مطالعه کردن، یادگیری یک زبان خارجی یا یک آلت موسیقی و یا حتی گوش دادن به موسیقی شاد و مورد علاقه، حفظ کردن یک شعر و... می تواند مغز را پویاتر کند.


 اشخاصی که صبحانه نمی خورند، قند خونشان پایین می آید. باید بدانید که تنها منبع غذایی مغز، قند خون است. در نتیجه کاهش قند خون، باعث تخریب و اختلال در عملکرد مغز می شود. نکته بعدی سیگار نکشیدن است، اشخاص سیگاری باید بدانند که سیگار کشیدن باعث جمع شدن و کوچک شدن مغز می شود و این عامل باعث به وجود آمدن بیماری آلزایمر (فراموشی) می گردد.

افزایش مصرف آنتی اکسیدان ها: آنتی اکسیدان ها در سبزیجات و میوه ها به وفور یافت می شود.

در نهایت اینکه چنانچه مدت زیادی است که به فراموشکاری مبتلا هستید و این موضوع در کار و زندگی شما تاثیر زیادی گذاشته است حتما با یک روانشناس بالینی یا روانپزشک ملاقات داشته باشید.

روانشناسان در اين زمينه توصيه مي کنند که :

١. موز بهترين دوست حافظه : ويتامين B بهترين تغذيه حافظه است و موز داراي اين منبع غني ميباشد.

٢. مهرباني با خويشتن : انجام کارهاي مورد علاقه مانند خريدن يک شاخه گل , کتاب رمان, ملاقات دوستان قديمي و …….. باعث افزايش ترشح هورمون ” دوپامين ” مي شود که احساس خوبي را در فرد به وجود مي آورد و اين افزايش تاثير مثبتي بر سلسله اعصاب و آن بخش از مغز که مسوول حافظه است ميگذارد.

٣. قدم بزيند : زنان يا مرداني که در به طور مرتب قدم مي زنند بسيار کمتر دچار فراموشي ميشوند . چرا؟ تحقيقات نشان داده است که فعاليت ,ارتباط مغزي را در بخشي که ذهن مسوول حافظه است گسترش مي دهد.

٤. غذاي سس دار نخوريد : بر اساس تحقيقات انجام شده برروي عادت غذايي بيش از ٨ هزار نفر , استفاده از اين نوع سس ها و غذاهاي سويا دارباعث کاهش قدرت حافظه مي شود. علت آن است که يک ماده شيميايي موجود در اين نوع سس ها و سويا که گفته مي شود ضد سرطان و بيماري قلبي است دقيقا عکس اين خواص را با خود دارد. با اين حال يک بار خوردن آن در هفته چندان مشکلي ندارد!

٥. خواب به موقع : يک استراحت خوب مغز مي تواند اطلاعات بشتر و بهتري را به حافظه شما باز گرداند تا مغزي که تمام روز را بدون استراحت گذرانده باشد .

٦. بيشتر به خودتان برسيد : تحقيقات نشان مي دهد افرادي که رژيم هاي غذايي بسيار کم کالري در برنامه روزانه خود دارند نه تنها پروسه اطلاع رساني را بسيار کند انجام مي دهد بلکه از ديگر افراد هم سن و سال خود که اين رژيم را ندارند نيز کمتر قادر به استفاده از حافظه خود مي باشند. لذا به فکر خود باشيد و رژيم هاي غير موجه را فراموش کنيد.

٧. چاي گياهي بنوشيد : آهن براي عملکرد صحيح حافظه ضروري است و نوشيدني هاي کافئين دار به علت دارا بودن موادي به نام ” تانن ” ( اسيد تانيک) که ٧٥ درصد آهن موجود در بدن را از بين مي برند.

٨. خوردن قند و شکر مصنوعي را کاهش دهيد : اين امر ممکن است در کاهش وزن به شما کمک کند اما نوشيدن بيش از يک يا دو نوشيدني رژيمي در طول روز حافظه دراز مدت شما را تخريب مي کند . خوشبختانه تاثيرات منفي اين مسئله دائمي نيست و شما به راحتي مي توانيد با قطع مصرف شيريني هاي مصنوعي مجددا حافظه خود را اصلاح کنيد

تاریخ نشر: ۱۱ تیر ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا