امروز

طب شفا

اثر دیابت بر روی مغز

 

نتایج یک بررسی جدید نشان داد که ابتلا به دیابت نوع 2 با عملکرد ضعیف این بیماران در تست‌های شناختی و مهارت‌های ارزشیابی که در کنترل احساسات، رفتارها و افکار دخیل هستند، مرتبط است.

پزشکان معقتدند دیابت نوع 2 برخی از توانایی‌های شناختی مغز موسوم به عملکردهای اجرایی را تضعیف می‌کند.

 این بخش از عملکرد مغز به طور خاص حائز اهمیت است زیرا در مواقعی که تلاش می‌کنیم مغایر با تمایلات طبیعی‌مان رفتار کنیم یا هنگامی که محیط اطراف، ما را به انجام کاری وادار می‌سازد به این عملکرد مغزی وابسته هستیم.

در این بررسی پزشکان به بازببینی 60 مطالعه و مقایسه 9815 فرد مبتلا به دیابت نوع 2 با 69 هزار و 254 فرد تحت کنترل سالم پرداخته و عملکرد آنان را در ارزیابی عملکردهای اجرایی بررسی کردند.

به نظر می رسد گلوکز بر مناطقی از مغز که وظیفه تنظیم اشتها را بر عهده دارند تاثیر می گذارد. در حالی که فروکتوز یا قند میوه چنین تاثیری را نمی گذارد.

مطالعات نشان داده اند در افرادی که نوشیدنی شیرین شده با گلوکز می خورند، شدت و میزان جریان خون به ناحیه ای از مغز به نام هیپوتالاموس کاهش می یابد، در حالی که افرادی که نوشیدنی حاوی فروکتوز مصرف می کنند، افزایش خفیفی در جریان خون مغزی و مخصوصا در ناحیه هیپوتالاموس گزارش شده است و این بدان معنی است که قند فروکتوز، فعالیت مغزی و نیاز مغز به قند را بالا می برد.
خیلی وقت ها، قند خون خیلی بالا یا خیلی پایین می‌تواند منجر به کاهش هوشیاری و یا اختلال در عملکرد مغزی بیمار شود و فرد نشانه‌های مشابه با سکته مغزی را نشان دهد

گلوکز همچنین عملکرد و فعالیت نقاط موثر در تنظیم اشتها را کاهش می دهد. در حالی که فروکتوز تاثیر کنترل اشتها را از خود برجای نمی گذارد. در واقع فروکتوز با مکانیسم متفاوتی بر مغز تاثیر می گذارد.

فروکتوز به میزان خیلی کمتر از گلوکز ترشح انسولین را تحریک می کند.

حضور انسولین با ورود گلوکز به داخل سلول باعث احساس سیری نیز می گردد.

از این رو ممکن است از تاثیرات فروکتوز بر مغز، افزایش احساس گرسنگی و پرخوری متعاقب آن باشد.

قند خون می تواند به سکته مغزی منجر شود

سکته مغزی، آسیب عصبی حاد ناشی از اختلال خونرسانی به قسمتی از بافت مغز است که از انسداد رگ مغزی به وسیله یک لخته خونی و رسوب کلسترول و چربی، یا پارگی یکی از عروق تغذیه کننده آن قسمت از بافت مغز ناشی می شود.

به دلیل رسوب قند در عروق افراد دیابتی، این بیماران بیشتر از دیگران در معرض حملات سکته مغزی می‌باشند.

به علاوه آنکه امروزه دیابت نوع دو شیوع بسیار بالایی دارد و اضافه وزن و چربی خون بالا از مشکلاتی هستند که در بیشتر افراد همراه با دیابت وجود دارند. در این شرایط سکته مغزی مشکلی محتمل خواهد بود، مخصوصا اگر سابقه حملات ایسکمی گذرا و همانطور که گفتیم پرفشاری خون، کلسترول بالا، اضافه وزن و چاقی و مصرف سیگار در بیمار دیابتی وجود داشته باشد.

البته خیلی وقت ها، قند خون خیلی بالا یا خیلی پایین می‌تواند منجر به کاهش هوشیاری و یا اختلال در عملکرد مغزی بیمار شود و فرد نشانه‌های مشابه با سکته مغزی را نشان دهد.

علائم افت قند و سکته مغزی گاهی بسیار مشابه هستند. سردرد شدید و ناگهانی و عدم توانایی هماهنگی در انجام حرکات،  گزگز ناگهانی صورت، اندام‌های فوقانی یا تحتانی که عموما یک سمت بدن را درگیر می‌کند، گیجی ناگهانی، اختلال در بینایی، عدم توانایی برقراری تعادل در حین راه رفتن و حتی ایستادن، احساس چرخش اتاق و اجسام به دور سر، از نشانه‌های سکته مغزی اند که خیلی وقت ها در هنگام افت قند هم آنها را تجربه می کنیم.

 به دلیل تاثیر سوء دیابت نوع 2 روی مغز، این بیماران نیاز بیشتری به کنترل عملکرد اجرایی مغز خود دارند.

تقریبا در سراسر جهان 600 میلیون انسان به دیابت نوع 2 مبتلا هستند که انتظار می‌رود تعداد آنان تا سال 2030 میلادی به 800 میلیون نفر افزایش یابد و به همین دلیل این بیماری یکی از بزرگترین نگرانی‌ها در حوزه سلامت عمومی جهانی در عصر مدرن است.

حرکت‌های آیروبیک و انجام تمرین‌های چالشی شناختی همچون یادگیری مطالب جدید و درست کردن پازل‌های سخت از جمله فعالیت‌هایی هستند که به حفظ سلامت مغز کمک می‌کنند.

تاریخ نشر: ۲۹ فروردین ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا