امروز

طب شفا

تحلیل لثه

 یکی از بیماری‌هایی که باعث جابجایی لثه از مکان اصلی خود می‌شود بیماری تحلیل لثه است.

دندان توسط انساج مختلفی احاطه شده است که از آن مراقبت و نگهداری می کنند و بیماری و اشکال در ساختمان هر یک از آنها به از دست رفتن دندان منتهی می شود. این بافت ها عبارتند از لثه، استخوان فک و رشته های ظریفی از جنس الاستیک که دندان را به استخوان فک متصل می کنند. این رشته ها به نام پریودونتال لیگامنت نامیده می شوند.

زمان بروز تحلیل لثه

تحلیل لثه یکی از مشکلاتی است که خیلی ها را درگیر می کند و البته خیلی ها هم هستند که از این بیماری می ترسند و حتی پیش از آن که اتفاق بیفتد، نگرانش می شوند. برای همین ممکن است بیشتر از قبل مسواک بزنند و از نخ دندان و دهانشویه استفاده کنند در حالی که مسواک بیش از حد یا استفاده نادرست از نخ دندان نه تنها به بهبود شرایط کمکی نمی کند که حتی می تواند وضعیت را بدتر کند. برای همین باید بدانیم تحلیل لثه چیست و به چه دلایلی ایجاد می شود تا بدرستی بتوانیم از بروز این مشکل پیشگیری کنیم.


تاج مینادار و ریشه سمان دار دندان در محلی به نام CEJ با یکدیگر تماس پیدامی کنند که در حالت طبیعی انتظار می رود، لبه لثه حدود یک تا دو میلی متر بالاتر از این قسمت قرار بگیرد.


البته این قانون طبیعی درباره همه افراد صدق نمی کند و لبه لثه بعضی ها بالاتر از این محدوده قرار دارد. لثه برخی دیگر هم ممکن است ابتدا سر جای خودش و بالاتر از مینای دندان باشد، اما به مرور زمان و با شروع تحلیل لثه، پایین می آید و حتی می تواند به لبه مینا یا ریشه دندان برسد.

تحلیل لثه؛ آشکار و پنهان؟

گاهی تحلیل لثه قابل مشاهده است و مردم متوجه آن می شوند، اما خیلی وقت ها شرایطی پیش می آید که تحلیل لثه اتفاق می افتد، ولی دیده نمی شود. تحلیل لثه به دو دسته پنهان و آشکار تقسیم می شود،اغلب کسانی که به دلیل تحلیل لثه به دندانپزشکان مراجعه می کنند، با تحلیل لثه آشکار مواجه هستند و زمانی که می بینند لبه لثه از روی مینا حرکت کرده و به ریشه رسیده، از متخصصان مشورت می خواهند.

در تحلیل پنهان هم چنین اتفاقی رخ می دهد و اتصال دندان به لثه و استخوان از بین می رود، اما این وضع قابل مشاهده نیست و فرد نمی تواند آن را ببیند.


تحلیل پنهان را با عنوان پاکت لثه می شناسند، زمانی که از پاکت لثه صحبت می شود، منظور بروز بیماری و عفونت است که به درمان قطعی نیاز دارد، اما درباره تحلیل آشکار ممکن است چنین وضعی پیش نیاید.
 

معمولا اوایل تحلیل لثه، بیماران متوجه آن نمی‌شوند ولی به‌تدریج که ریشه کاملا بیرون می‌آید بیمار متوجه موضوع شده و به دندان‌پزشک مراجعه می‌کند. تحلیل لثه در هر سنی ممکن است دیده شود و دلیل‌های گوناگونی دارد. یکی از مهم‌ترین دلیل‌ها رعایت نکردن بهداشت است. تجمع میکروب در دهان باعث تخریب و تحلیل لثه می‌شود. نقص سیستم ایمنی و بعضی از بیماری‌ها هم می‌توانند باعث تخریب لثه شوند. در بیماران مبتلا به سرطان، دیابت و کم‌خونی که در آنها بدن قادر به ترمیم بافت نیست، ممکن است تخریب لثه دیده شود. استفاده از مسواک سخت نیز باعث تخریب لثه می‌شود.

درمان تحلیل لثه:

اولین قدم برای توقف یا کنترل پیشرفت تحلیل لثه، درمان هر گونه التهاب بافت لثه است که این کار با برداشتن جرم و پلاک میکروبی از روی سطح ریشه دندان توسط عمل جرم‌گیری صورت می گیرد.

 گام بعدی این است که در بیماران دچار تحلیل لثه باید عادات غلط بهداشت دهان تصحیح شود. به عنوان مثال به جای مسواک زدن محکم با یک مسواک سفت و خشن و به روش افقی ، مسواک زدن عمودی با یک مسواک فوق‌العاده نرم و با فشار دست مناسب توصیه می‌شود.

 
باید توجه داشت که حین مسواک زدن، هم لثه و هم دندان ماساژ ملایم داشته باشند. در ضمن بهتر است که خمیردندان مصرفی نرم و تا حدامکان فاقد ذرات ساینده باشد (خمیردندان ضدجرم نباشد).
 

در ارتباط با دندان‌هایی که خارج بودنشان در قوس فک، زمینه‌ساز تحلیل لثه شده می‌توان از درمان‌های ارتودنسی برای ردیف‌کردن دندان در قوس فک استفاده کرد و با این کار انتظار برطرف شدن خوبه‌خودی تحلیل را حتی بدون نیاز به جراحی پیوند داشت.

 

برای درمان تحلیل لثه ابتدا باید عامل ایجاد‌کننده مشخص شود، مثلا اگر بیماری دیابت باعث تحلیل لثه شده ابتدا باید بیماری کنترل شود یا اگر مسواک سخت عامل آن است از مسواک‌های مناسب با پرزهای نرم استفاده کرد. در صورتی که التهاب لثه وجود دارد باید با جرم‌گیری دندان‌ها را تمیز کرد، اما گاهی لثه بیش از حد تحلیل می‌رود و درمان‌های معمولی اثری ندارند. این بیماران نیاز به جراحی‌های پیوند لثه دارند. تحلیل لثه و عریانی دندان‌ها باعث شکل نازیبا در فرد هنگام صحبت کردن و خندیدن می‌شود. همچنین ریشه دندانی که از لثه خارج می‌شود نسبت به مواد سرد و گرم حساس می‌شود و بیشتر در معرض پوسیدگی‌ قرار می‌گیرد به همین دلیل ترمیم لثه تحلیل یافته ضروری است.

مقابله با تحلیل لثه

اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که قبل و بعد از هر بار مسواک زدن، سلامت و زیبایی دندان‌های‌تان را در آینه کنترل می‌کنید، یادتان باشد این بار وقتی خواستید مسواک بزنید و در آینه نگاهی به دندان‌های سفیدتان بیندازید، قسمت بالایی و پایینی دندان‌ها را هم ببینید؛ همان قسمتی که مربوط می‌شود به ریشه دندان‌ها و محل اتصال‌شان به استخوان.

بله، درست است؛ لثه‌ها هم باید کنترل شوند. اهمیت حفظ سلامت لثه‌ها اگر بیشتر از دندان‌ها نباشد، بی‌شک کمتر از آن نخواهد بود، اما متاسفانه خیلی وقت‌ها این موضوع نادیده گرفته می‌شود و برخی افراد، توجهی به سلامت لثه‌هایشان ندارند، در صورتی‌ که به گفته متخصصان، گاهی ممکن است بیماری‌ها و مشکلات لثه بدون درد و نشانه خاصی اتفاق بیفتد و همین موضوع نشان می‌دهد پیش از بروز هرگونه مشکلی باید نسبت به سلامت لثه‌ها اطمینان پیدا کرد.

تاریخ نشر: ۲۴ شهریور ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا