امروز

طب شفا

لیزر در درمان سرطان پروستات

لیزر تاکنون به عنوان روشی برای درمان قطعی سرطان پروستات شناخته نشده است. هنوز روشی با استفاده لیزر برای سرطان پروستات تایید نشده است.استفاده از لیزر برای درمان سرطان پروستات به صورت آمادمیک تایید نشده است و روش جدید درمان این عارضه با لیزر معمولا پس از تایید در مجلات معتبر و کتاب های مطرح ارایه می شود.
حدود 15 درصد مردان به سرطان پروستات مبتلا می شوند
با اشاره به اینکه بزرگی پروستات به دو نوع خوش خیم و بدخیم تقسیم شده که نوع بدخیم آن سرطان پروستات می باشد، 10 تا 15 درصد مردان به نوع بدخیم بزرگی پروستات مبتلا می شوند.
رشد اول پروستات در دوران بلوغ و رشد دوم آن در سنین حدود 40 سالگی رخ می دهد و از 55 تا 60 سالگی علائم این عارضه معمولا بروز می کند.

ادرار باریک، تخلیه نشدن کامل آن، بندآمدن ادرار، بی قرار شدن فرد در هنگام ادرار را از جمله مشخصات این بیماری است.پزشکان براساس اطلاعاتی که از طریق سونوگرافی، آزمایش، اطلاعلات بالینی و آندوسکوپی بدست می آورند روش مناسب و کم عوارض را انتخاب می کنند.

روش درمان بزرگی خوش خیم پروستات را عمل جراجی باز، تراشیدن پروستات از داخل مجرای (به روش آندوسکوپی) و لیزر است 90 درصد مردان تا سن حدود 85 سالگی به یکی از سه روش فوق نیاز پیدا می کنند.

هیچ عامل خارجی در بزرگی خوش خیم پروستات دخیل نیست و بزرگی پروستات تحت تاثیر هورمون های داخلی مردان است و علائم آن معمولا از سن 55 سالگی به بالاتر علائم در مردان بروز می کند.

سرطان پروستات یکی از شایع ترین سرطان ها در میان مردان در سراسر جهان است. این بیماری در ایران نیز از شیوع بالایی برخوردار است اما مرگ و میر آن به دلیل تشخیص و درمان به موقع چندان بالا نیست.

اکثر متخصصان برای افرادی که علائم جدی ندارند از داروهای شل کننده گردن مثانه و مجرای پروستاتیک و یا داروهایی که حجم پروستات را کوچک کنند تجویز خواهند کرد. داروهای کوچک کننده پروستات هورمونی هستند و از تبدیل تستوسترون به دی هیدرو تستوسترون جلوگیری می کنند و لذا در حدود 6 ماه حجم پروستات را کاهش می دهند ولی دسته اول که اصطلاحا آلفابلوکرها هستند جنبه رفع علامت دارند و هر روزی که مصرف می شوند تا حدود 24 ساعت علا ئم ادراری بیمار را بهبود می دهند.
علاوه بر درمان های دارویی، روش های تهاجمی و غیر تهاجمی نیز وجود دارند. روش سرما درمانی و یا روش بهره گیری از امواج ماکروویو بر روی بافت پروستات، از مهمترین روش های غیر تهاجمی در درمان پروستات هستند که البته به دلیل کم بود اثر درمانی و از میان نرفتن کامل علائم، اغلب از سوی پزشکان کاربرد کمتری دارند.
درمان های تهاجمی و یا طراحی از اقدامات اساسی درمانی محسوب می شوند که در اکثر مراکز درمانی کشورمان استفاده می شوند. یکی از روش های قدیمی و متداول درمان، جراحی باز است. که با برش در ناحیه زیر ناف یا از طریق مثانه و یا از راه مستقیم بر روی کپسول پروستات، قسمت بزرگ شده پروستات خارج می شود. این عمل نیازمند بستری طولانی مدت حدود 3 تا 5 روز دارد. نیاز به شستشوی مرتب مثانه پس از جراحی در بیمارستان که اغلب با درد همراه است و می تواند نیاز به استفاده از خون تزریقی را نیز به همراه داشته باشد از پیامدهای این روش درمانی است. هنوز استاندارد جراحی پروستات در دنیا، روش تراش پروستات به صورت ورود با دستگاه از راه مجرای ادراری بوده که اصطلاحا به آن(TURP)  گفته می شود. در این روش جراحان از طریق مجرای ادراری وارد شده و آن قسمت از پروستات را که در داخل کپسول قرار داده و موجب بسته شدن مجرای ادراری شده را به صورت لایه لایه با استفاده از کوتر برقی خارج کرده و مسیر را باز می کنند.
در روش مذکور نیز ممکن است خونریزی ادراری وجود داشته باشد و البته کمتر از عمل جراحی باز است و مدت بستری در بیمارستان نیز به 2 تا 3 روز کاهش پیدا می کند اما نیاز به شستشوی مثانه که همراه با درد، سوزش ادراری و نیاز به سونداژ، چند روز پس از جراحی وجود دارد.
روش استفاده از لیزر از روش های جدید کم تهاجمی بوده که شباهت های فراوانی به روش بسته یا در اصطلاح تراش دارداین تکنیک با لیزر دیود، در بیمارستان انجام می شود.
در این روش جراح به وسیله دوربین آندوسکوپ ویژه ای که در اختیار دارد از مجرای ادراری وارد شده و با لیزر مخصوص موسوم به لیزر دیود، پروستات را تراش داده یا به اصطلاح تبخیر می کند. این نوع لیزر بهترین نوع و کم عارضه ترین روش در میان ابزارهای لیزری محسوب می شود که نتایج بهبودی آن برای بیماران نیز بهتر مشهود است.
در این اقدام درمانی پروب مخصوص لیزر در محل پروستات قرار گرفته و جراح با تاباندن باریکه های لیزری موجب تبخیر  بافت پروستات بزرگ شده می شود.
در روش لیزری بیش از هر اقدام درمانی باید به وسیله آزمایشات مختلف از جملهPSA  اطمینان حاصل شود که پروستات دچار سرطان نیست و این بزرگی، خوش خیم است. در 25 درصد موارد سرطان در ناحیه میانی پروستات ایجاد می شود که در اصل منطقه هدف در روش های باز، بسته، تهاجمی و کم تهاجمی به شمار می رود و اگر از غیر سرطانی بودن آن بی اطمینان باشیم به طور حتم اشعه لیزر امکان آزمایشات پاتولوژیکی را از متخصصان می گیرد.
از مزایای خوب بهره گیری از لیزر در پروستات این است که بیمار تنها نیاز به انجام آزمایش) PSA تست تشخیصی سرطان پروستات) قبل از درمان دارد، زمان عمل تقریبا کمتر از مدت زمان عمل جراحی تراش پروستات بوده و بدون خونریزی و بدون نیاز به شستشوی مجاری ادراری، بیمار آسودگی خاطر داشته و بدون عفونت ادراری و تحمل سونداژ طولانی پس از مدت کوتاهی بستری (حدود یک روز) قابل ترخیص است.
نکته حائز اهمیت این که در هنگام بهره گیری از روشهای قدیمی، اختصاصا تراش، این احتمال وجود دارد که حین درمان و موقع شستشوی مجرا در زمان تراش، مقداری از محلول شستشو وارد پروستات شده و بیمار را دچار عارضه سندرومTURP  کند.
سردرد، فشار خون بالا، برادی کاردی یا در اصطلاح کاهش تعداد ضربان قلب، کاهش سدیم و پتاسیم خون از مهمترین پیامدهای این عارضه کم شیوع است که نیازمند اقدامات فوریتی خواهد بود. با بهره گیری از لیزر در پروستات دیگر عروقی که دچار خونریزی شده و منجر به اینگونه عوارض شود وجود نداشته و بیمار با کمترین عوارض احتمالی مراحل درمان را طی می کند. خوشبختانه در روش لیزر پروستات بیماران دیگر سوزش مجاری ادراری را نداشته و از فردای درمان قادراند فعالیت های عادی زندگی را از سر بگیرند.
نباید فراموش کرد که در پزشکی و به ویژه جراحی همیشه عوارضی و خطرات در کمین است اما در این روش لیزری کمترین احتمال خطا و آسیب وجود خواهد داشت و با وجود متخصصان ماهر و با تجربه نگرانی ها به صفر خواهد رسید.
از دیگر مزایای روش درمانی بزرگی پروستات با لیزر این است که با علم به این که بیمار دچار حتی تومور سرطانی نیز باشد می توان با لیزر بخشی از پروستات وی را تحلیل برده و علائم انسداد مجرای ادراری را از میان برد. این اقدام در کنار درمان دار ویی یا رادیوتراپی پروستات شرایط مناسبی برای بیماران ایجاد می کند.
لیزر در مقایسه با عمل جراحی باز که شاید در چنین شرایطی امکان پذیر نیز نباشد، ارجحیت داشته و بدون درد و خونریزی ناجی بیماران می شود.
نور این لیزر تا حدی زیاد است که بافت پروستات را به صورت لایه، لایه و عمق 2 میلی متر تبخیر کرده و به بافت های مجاور نیز آسیب نمی رساند.
زمان انجام تکنیک با لیزر از سایر روشهای قدیمی و یا متداول موجود کوتاهتر است و ایمنی کار نیز بالاتر خواهد بود.
در پروستات های 30 تا 50 گرمی حدود نیم ساعت و در موارد 50 تا 100 گرمی نزدیک به یک ساعت جهت لیزر کردن زمان نیاز است.
در این روش درمانی بنا به تشخیص پزشک متخصص و پزشک بیهوشی می توان از بیهوشی های نخاعی موضعی در افراد پرخطر از جمله افراد مسن، و بیماران قلبی یا فشار خون بهره گرفت.
نکته مهم این است که مردم نباید نگران بزرگی پروستات در تصاویر سونوگرافی خود باشند. در اینجا می توان گفت: ارتباطی میان سایز و بزرگی پروستات با علائم بیمار وجود ندارد. ممکن است بیماری با بزرگی پروستات سی گرمی با علائم فراوان به درمان دارویی نیاز پیدا کند اما بیماری با 200 گرم حجم پروستات بدون علامت و درمان دارویی به زندگی ادامه دهد. اندازه پروستات نوع جراحی را برای متخصصان اعلام می کند و هیچ نقش دیگری ندارد. باید دانست که ارولوژیست تنها با برداشتن فشار روی مجرای ادراری به تسهیل روند زندگی بیمار کمک خواهد کرد و هدف او تنها کوچک کردن و یا برداشتن پروستات نیست مگر آن که دچار مشکلات سرطانی باشد. در موارد پروستات های بزرگتر از 100 گرم هنوز می توان گفت که روش جراحی باز موثرتر بوده و نسبت به روشهای دیگر عارضه کمتری دارد.

تاریخ نشر: ۳۱ خرداد ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا