امروز

طب شفا

گیاهی برای تقویت معده

پونه کوهی از خواص زیادی از جمله جلوگیری و درمان سوء هاضمه، عفونت‌های مجاری تنفسی، کورک و آبسه، سرفه، نزلههای مزمن، آسم مرطوب، زردی، درد گلو، دردهای عصبی، آب‌آوردن انساج، تأخیر حالت قاعدگی، دردهای ماهانه زنان، ضدعفونی کننده، خلط‌آور، ضد تشنج، استسقاء برخوردار است.

گیاهی برای تقویت معده

پونه کوهی گیاهی معطر از خانواده نعناعیان است که با نام‌های آویشن کوهی و فودنج جبلی نیز شناخته می‌شود.

پونۀ کوهی بی‌اشتهایی و ضعف معده را هم از بین می‌برد و سکسکه را تسکین می‌دهد. پونه که زداینده و باز کننده و نرم‌کننده مواد صفرایی و سودایی است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران، پونه از خانواده نعناع است و ترکیب اصلی موجود در این گیاه، اسانس روغنی فرار یا روغن منتول است. به علاوه در اعضای این گیاه مقداری تانن، مواد رزینی و قند نیز وجود دارد و حاوی مقدار زیادی ویتامین است.

 گیاه پونه در فصل گرما می‌روید، اما سایه روشن را بهتر می‌تواند تحمل کند.

این گیاه در خاک‌های مرطوب و غنی از مواد آلی مانند کود برگ به خوبی رشد می‌کند. با گیاه پونه می‌توان یک دم کردهٔ گیاهی فوق العاده تهیه نمود. برای تهیهٔ یک فنجان دم کردهٔ این گیاه، یک قاشق غذاخوری سرخالی از برگ یا گل پونهٔ تازه و یا یک قاشق چای خوری برگ پونه خشک شده را در چای صاف کن درون یک لیوان ریخته و یک فنجان آب در حال جوش را روی آن بریزید. اجازه دهید مدت ۱۰ دقیقه دم بکشد و رنگ چای در بیاید. اگر دوست داشتید می‌توانید آن را کمی شیرین کنید.
 
برگ‌ها و گل‌های پونه و همچنین ساقه‌های آن می‌توانند جایگزین مناسبی برای بسیاری از آنتی بیوتیک‌ها باشند. این گیاه همچنین بادشکن، معرق، مدر و محرک نیز می‌باشد.

از دم کردهٔ این گیاه برای درمان سرماخوردگی، زکام، سردرد‌ها، مشکلات گوارشی، کم کردن تب خفیف، تسکین گلودرد و برای بهبود نفخ شکم، حالت تهوع، و بی‌خوابی استفاده می‌شود.

 پونه را به عنوان تحریک کننده تولید صفرا نیز می‌شناسند.

 تزریق عصارهٔ پونه به موش‌های آزمایشگاهی نشان داد که این گیاه دارای خواص آرام بخشی خوبی است.
 
عصارهٔ پونه دارای خاصیت تسکین دهندهٔ درد نیز می‌باشد.
 
در محیط آزمایشگاه دیده شد که عصارهٔ پونه در مقابل ویروس تب خال، ویروس آنفلوآنزا، بیماری نیوکاسل و ویروس‌های مختلف دیگر فعال است.

به گفته ابو علی سینا تندی و تلخی که پونه دارد بسیار نرم‌کننده است و بویژه پونه کوهی در نرمش دادن موثر‌تر از جویباری است. خون را به سوی پوست می‌کشد و قرحه‌آور است. پونه عرق ریز است و بسیار گرمی‌بخش. مواد را از ژرفای تن جذب می‌کند. تکه‌کننده و خشکاننده و گرم‌کننده است.

هر پونه‌ای و بویژه پونۀ کوهی بی‌اشتهایی و ضعف معده را هم از بین می‌برد و سکسکه را تسکین می‌دهد. پونه که زداینده و باز کننده و نرم‌کننده مواد صفرایی و سودایی است، خودش و آب‌پزش در علاج یرقان مفید است. اگر بیمار یرقانی خود را با آب پز و پونۀ کوهی شستشو دهد عرق کند و سود بیند و اگر پونه را با انجیر خورند داروی استسقا است.


مشخصات

پونه بستانی گیاهی است پایا که بین ۳۰ تا ۹۰ سانتیمتر رشد می‌کند و برگ‌ها متقابل، از نظر اندازه متغیر و در پایین بسیار بزرگ‌تر است. اما هرچه به‌طرف رأس گیاه می‌رود کوچکتر شده و به شکل تخم مرغی یا بیضوی درمی‌آید. حاشیه برگ‌ها صاف یا کنگره‌ای است. گلها به‌طول ۴ ـ ۷ میلی‌متر به‌رنگ صورتی یا سرخ به شکل‌خوشة افشان روی شاخه‌ها قرار دارد. زمان گل دادن بین تیر تا شهریور است. تمام‌قسمت‌های گیاه بوی مطبوع معطری شبیه آویشن دارد.

پونه بستانی حاوی تانن، صمغ، اسانس روغنی فرار، ماده تلخ، مقادیری تیمول، گلوکوزید و سابونوزید است.

قسمت‌های مورد استفاده مرزنگوش بستانی سر شاخه‌های گلدار آن است که گیاه‌گلدار را پس از جمع‌آوری کردن در سایه در حرارت کمتر از ۳۵ درجه می‌خشکانند.
خواص و اثرات دارویی

طبع پونه گرم و خشک است. مرزنگوش بستانی دارای خواص مقوی معده و بادشکن، معرق، ضد تشنج، خلط‌آور، مسکن سرفه، ضد اسهال و ضد التهاب، مقوی عمومی، تنظیم کنندگی قاعدگی، ادرار آور، تقویت کننده سیستم ایمنی، ضدعفونی کنندة مجاری تنفسی است و برای اسانس آن اثر تصفیه‌کننده خون قائل هستند.

دم کرده ۲ قاشق غذاخوری سر شاخه‌های خرد شده گیاه در نیم لیتر آب جوش‌در درمان سیاه سرفه و سایر سرفه‌ها و اسهال به‌کار می‌برند.

از دم‌کرده فوق‌الذکر به شکل غرغره برای رفع التهاب دهان و گلو و به شکل‌مالیدنی برای زخم‌ها به‌کار می‌رود. برای رفع سنگینی معده، نفخ و ناراحتی‌های کبدی توصیه می‌شود. در موارد بی‌اشتهایی، ناراحتی‌های هاضمه یا صفراوی مؤثر است. در استعمال‌خارجی از اسانس آن به‌صورت پماد برای ضدعفونی کردن زخم‌ها و در تسکین‌رماتیسم و دندان درد و گوش درد در استعمال موضعی آن مصرف دارد.

از دم کرده ۱۰ تا ۲۰ گرم سر شاخه‌های گلدار به‌مدت ۱۰ دقیقه در یک لیتر آب جوش پس از صاف کردن و با عسل شیرین کردن برای درمان بیماری‌های دستگاه‌تنفسی، به‌عنوان صاف‌کنندة خون و نیز برای تسهیل هضم و تسکین دردهای‌ماهانه، روزانه سه فنجان تناول نمایید.

جوشانده ۲۰ تا ۳۰ گرم سر شاخه‌های گلدار آن در یک لیتر آب را با عسل‌شیرین کنید. خوردن ۳ تا ۴ فنجان از این محلول بین غذاها برای بیماران مبتلا به‌تنگی نفس توصیه شده‌است.

اگر چه به عنوان ادویه پیتزا از آن استفاده می‌شود ولی مرزنگوش بستانی توسط چینی‌ها برای استفراغ، اسهال، یرقان و خارش استفاده می‌شود. از تیره نزدیک مارجورام بوده و برای درد مفاصل، سرفه و به عنوان شربت سینه استفاده می‌شود.

لاوه بر اینها مصرف پونه به کاهش مشکلات گوارشی و درمان سندرم روده تحریک‌پذیر کمک می‌کند و نتایج یک مطالعه جدید در مورد خواص کپسول عصاره پونه نشان داده است که مصرف این عصاره می‌تواند به کاهش چشمگیر علائم سندرم روده تحریک‌پذیر منجر شود.

از دیگر خواص پونه درمان گرفتگی عضلانی و حالت تهوع ناشی از عادت ماهانه در زنان است.

نتایج آزمایش‌ها همچنین آشکار ساخته است که استشمام رایحه پونه یکی از روش‌های موثر برای افزایش سطح انرژی بدن و نشاط‌ آور است. همچنین مصرف عصاره این گیاه می‌تواند به درمان انواع خاصی از سردردهای خفیف کمک کند.

در واقع «منتول»، از ترکیبات اصلی موجود در پونه است که اگر روی پوست مالیده شود می‌تواند تا حدی در تسکین دردهای خفیف موثر باشد.

تاریخ نشر: ۳۱ خرداد ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا