امروز

طب شفا

آزبست و سرطان ریه

آزبست یک ماده معدنی طبیعی است که از فیبرهای بسیار کوچک تشکیل شده است. انواع بیماری‌های شناخته شده در اثر مواجهه با آزبست عبارتند از:
- آزبستوزیس
- سرطان ریه
- مزوتلیوما یا سرطان پرده جنب و صفاق
- سرطان حنجره
- اختلالات غیرسرطانی در پرده جنب

بیشترآزبست استنشاق شده از طریق بازدم از ریه‌ها خارج می‌شود، اما مقداری در ریه باقی مانده و به غشاء‌های پوشاننده ریه چسبیده و باعث آسیب و بیماری می‌شود. این ذرات که دیگر نمی‌توانند با سرفه از ریه خارج شوند، در بافت ریه جمع شده و باعث التهاب می‌شوند. با پیشرفت فرایند التهاب، بافت التهابی و فیبروز جایگزین ریه سالم شده و تبادل هوا دچار اختلال می‌شود در نتیجه ریه از وظیفه اصلی خود که تامین اکسیژن‌ برای بدن است باز می‌ماند و فرد دچار تنگی نفس می‌شود.

این بیماری آزبستوزیس نامیده می‌شود. همچنین در جدار پرده جنب که مانند کیسه‌ای ریه‌ها را در برگرفته است، بافت فیبروز تشکیل شده و این بافت فیبروز از باز شدن ریه‌ها در هنگام تنفس جلوگیری می‌کند. آزبستوزیس یک بیماری مزمن و پیشرونده غیرسرطانی است که با کم کردن حجم ریه، ضخیم شدن بافت ریوی و محدود کردن کار تنفس می‌تواند طی سال‌ها منجر به مرگ شود. در حال حاضر هیچگونه درمانی برای این بیماری یافت نشده و تنها با عمل پیوند ریه می‌توان فرد مبتلا را به‌طور موقت از مرگ رهانید.

مزوتلیوما یا نوعی سرطان پرده جنب ریه (و یا پرده صفاق در حفره شکم) یک بیماری نادر در جمعیت عادی محسوب می‌شود و بیش از 80درصد از موارد آن در اثر مواجهه با آزبست ایجاد می‌شود.  سلیکوف  براساس مطالعات خود در آمریکا نشان داد که از میان 17800 کارگر عایق‌کار که با آزبست مواجهه داشتند، 8درصد آنان (یعنی حدود 1424 نفر) بر اثر ابتلا به مزوتلیوما جان خود را از دست دادند، در حالی که میزان بروز مزوتلیوما در آن زمان 12 مورد در هر یک میلیون نفر مرد و تنها 2 تا 3 مورد در هر یک میلیون نفر زن بود.

مطالعات اخیرنشان داده است که حتی مواجهه کوتاه مدت (2-1 سال) با مقادیر اندک هر نوع آزبست می‌تواند منجر به افزایش بروز مزوتلیوما یا سرطان پرده جنب شود. متأسفانه افراد خانواده کارگران در مواجهه با آزبست نیز از این خطر در امان نبوده و افرادی که با آزبست کار می‌کنند ممکن است فیبرهای آزبست را همراه با لباس، کفش و بدن خود به منزل برده و دیگر افراد ساکن در ‌منزل را نیز آلوده سازند. موارد زیادی از ابتلای افراد دیگر خانواده که با کارگران در مواجهه با آزبست زندگی می‌کنند گزارش شده است.


هم اکنون در برخی از کاغذهای دیواری و موزاییکهای سیمانی عرضه شده در بازار آزبست وجود دارد.

آزبست جز مواد سرطانزا است که استنشاق آن مخاطراتی به دنبال داشته لذا این ماده سمی در ایجاد سرطانهای تنفسی نقش زیادی دارد.

منع مصرف آزبست در ایران از سال 1386 آغاز شد و از آن زمان بنا شد میزان مصرف آزبست در کشور به صفر برسد.

 در این راستا تنها پنج کارخانه تولید آزبست در خراسان رضوی با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست تعطیل شده اند.

هم اکنون به جای آزبست ترکیبات جایگزینی که خاصیت مشابه دارند استفاده می شود.

آزبست در لنتهای ترمز، کلاج خودروها، لوله های سیمانی، تخریب ساختمانهای قدیمی و لباسهای مقاوم در برابر مواد شیمیایی به عنوان عایق الکتریسته و عایق گرما و ایرانیت وجود دارد.


آزبست، پنبهٔ نسوز یا پنبهٔ کوهی در نوعی سیلیکاتی حاصل از ماگما و در واقع نوعی سنگ آذرین درونی و بطور کلی نام گروهی از ترکیبهای معدنی منیزیوم و سیلیسیوم است که بیشتر در طبیعت به صورت الیاف معدنی و سنگ یافت می شود.

این مواد بخاطر مقاومت زیاد در برابر گرما و آتش به عنوان مواد نسوز بکار می روند. گاهی به این ماده پشم شیشه نیز گفته می شود. در ساختمان پنبه کوهی یا پنبه نسوز عناصری مانند سیلیس، منیزیوم و آهن وجود دارد.

پنبهٔ کوهی در طبیعت به رنگهای سفید، قهوه ای و آبی به چشم می خورد. این ماده سرطانزا بوده و استفاده آن در اروپا و آمریکا ممنوع است.


بیماری های خطرناک ناشی از تنفس آزبست
آزبست دارای الیاف کوتاه، بلند و متوسط است که ازالیاف کوتاه در انواع مواد پلاستیکی، رنگ ها، آسفالت، گریس و روکش الکترودهای جوشکاری استفاده می شود. از الیاف متوسط در انواع ورقه ها، لوله های آزبست سیمانی، لوله های فشارقوی (به همراه الیاف بلند)، کف پوش ها، کاغذها، لنت ترمز، روکش کلاج، عایق های حرارتی (در ترکیب با سیلیکات کلسیم و منیزیم) و عایق های آکوستیکی استفاده می شود.الیاف بلند نیز در تهیه تولیدات ضدآتش و محصولات مقاوم در برابر حرارت از قبیل پرده های تئاتر، لباس مأموران نجات و آتش نشانی، مأموران اطفای حریق چاه های نفت (در این مورد، لباس ها کاملا از آزبست تهیه می شود)، انواع پیش بند، دستکش، لباس های یکسره، کفش، مواد بسته بندی، واشر، درزگیر، عایق های حرارتی (مثل پوشش های دیگ بخار، لوله) عایق های الکتریکی، لنت ترمز (به صورت نوارهای آزبستی) و غشاء پیل های الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد.دکتر حسینی که تحقیقات جامعی درباره موارد استفاده و ضررهای آزبست انجام داده است، در ادامه تصریح می کند: در بعضی مراجع علمی، آزبست بعد از سرب و جیوه به عنوان خطرناک ترین ماده برای محیط زیست و سلامت انسان محسوب شده است.آزبستوس، سرطان ریه و مزوتلیوم از جمله بیماری های خطرناکی است که در نتیجه تأثیرات آزبست در انسان بروز می کند. آزبستوس نوعی بیماری ریوی است که در نتیجه تنفس الیاف بسیار نازک آزبستی به وجود می آید. الیاف آزبست بسیار پایدار است، بنابراین به آسانی حل نمی شود و تا سالیان متمادی در بافت ریه باقی می ماند و به مرور زمان منتهی به فیبروز ریه یعنی سفت شدن بافت ریه و تنگی نفس می شود. بیماری آزبستوس قابل علاج نیست ولی با جلوگیری ازتنفس بیشتر گرد و غبار آزبستی می توان سرعت پیشرفت این بیماری را تا حدودی کند کرد. غیر از آزبستوس و سرطان ریه یکی دیگر از بیماری هایی که به دلیل تنفس گردوغبار آزبست به وجود می آید، مزوتلیوم است.مزوتلیوم نوعی سرطان بدخیم است که فقط از طریق تماس و تنفس آزبست به وجود می آید. متأسفانه هنوز نحوه شکل گیری این بیماری مشخص نشده ولی واضح است که الیاف بسیار نازک آزبستی، به لایه نازک ریه می چسبد و سپس به مرور زمان در ریه پخش و به این طریق باعث ایجاد سرطان می شود.کارشناس بخش کنترل کیفیت یک کارخانه معروف صنعتی که در زمینه تولید ایرانیت، لوله آب آشامیدنی و لوله فاضلاب فعالیت می کند، با تایید کاربرد آزبست در این نوع کارخانه ها برای استحکام بخشی به محصولات می گوید: در ورق های تولید شده برای ساخت ایرانیت ۵/١١ درصد و در لوله های آب ۵/١٧ تا ١٩ درصد از آزبست استفاده می شود. این لوله ها برای انتقال آب آشامیدنی و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد. وی می گوید: سقف ایستگاه های اتوبوس شرکت واحد نیز که از ورق های فشرده ساخته شده است و از آن با عنوان «آردوواز» نام می برند، حاصل ترکیب آزبست و سیمان است که بیشتر برای زیباسازی ساختمان از آن استفاده می شود.به عنوان مثال در مناطق شمال کشور سقف خانه های مسکونی از این محصول (آزبست و سیمان) ساخته می شود.به گفته این مقام که نمی خواست نامش فاش شود، آزبست به طور قانونی از خارج ایران مانند برزیل و روسیه وارد می شود ولی در ایران هم مناطقی مانند نهبندان دارای معدن آزبست است.وی می افزاید: تحقیقاتی برای جایگزینی آزبست در این کارخانه و همچنین در بعضی مراکز پژوهشی انجام شده ولی نتیجه ای دربرنداشته است.وی در ادامه ادعا می کند: آزبست یک ماده سرطان زاست ولی زمانی که استفاده از آن به طور خالص باشد. در واقع هنگامی که با موادی دیگر مانند سیمان ترکیب شد، ضرر زیادی ندارد!نایب رئیس کمیسیون صنایع مجلس در این زمینه می گوید: اگر چنانچه سازمان محیط زیست معتقد است آزبست به علت سرطان زا بودن، باید از ترکیبات تولید شده در صنایع حذف شود، باید موضوع را در شورای عالی استاندارد که ریاست آن با رئیس جمهور است و وزرای صنایع، بهداشت و رئیس سازمان محیط زیست و چند تن دیگر از اعضای آن هستند، مطرح کند تا موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، صنایعی را که دارای این ترکیب است، فاقد استاندارد اعلام کند و به این ترتیب زمینه حذف آن فراهم شود.

تاریخ نشر: ۳۰ فروردین ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا