امروز

طب شفا

نحوه نشستن و ایستادن بعد از جراحی تعویض مفصل ران

تعویض مفصل ران نوعی عمل جراحی است که به تعویض مفصل لگن هم معروف است. در عمل جراحی تعویض مفصل ران پزشک جراح ارتوپد، مفصل ران بیمار را که خراب شده است برداشته و به جای آن یک مفصل مصنوعی میگذارد.
 
مفصل ران به چه عللی خراب میشود

شایعترین علت خراب شدن مفصل ران آرتروز یا ساییدگی مفصل است. ساییدگی مفصل در همه انسان ها با شدت و ضعف متفاوت و با بالارفتن سن ایجاد میشود ولی در بعضی شرایط زودتر بوجود میاید.

مهمترین علل ساییدگی مفصل ران عبارتند از:
سیاه شدن سر استخوان ران یا نکروز سر استخوان ران میتواند موجب ساییده شدن زود هنگام این مفصل در سنین جوانی یا میانسالی شود. این بیماری معمولا در کسانی ایجاد میشود که از داروهای موسوم به کورتون استفاده میکنند

دیسپلازی استابولوم نوعی تغییر شکل حفره استابولوم است که میتواند موجب شود فرد در سنین حدود 50-30 سالگی دچار تخریب و ساییدگی مفصل ران شود

در رفتگی مادرزادی مفصل ران میتواند موجب آرتروز مفصل ران شود
ایمپینجمنت سر استخوان ران و حفره استابولوم هم میتواند از علل آرتروز زودرس مفصل ران باشد
بد جوش خوردن شکستگی های استابولوم میتواند موجب تخریب و ساییدگی مفصل ران شود
ابتلا به بعضی انواع روماتیسم مانند آرتریت روماتوئید و یا اسپوندیلیت انکیلوزان میتواند موجب خراب شدن مفصل ران شود.
 

طرز درست ایستادن بعد از جراحی تعویض مفصل ران

در موقع ایستادن به نکات زیر توجه کنید:

وقتی نشسته‌اید یا سرپا ایستاده‌اید، پای عمل شده را قدری جلوتر از پای سالم قرار دهید.

اگر می‌خواهید زانویتان را خم کرده و روی زمین قرار دهید، این کار را با زانوی طرف عمل شده، انجام دهید. یعنی زانوی جراحی شده را خم کرده و روی زمین قرار دهید.

از ناحیه کمر بیش از 90 درجه به جلو خم نشوید.

اینکه بعد از عمل جراحی آیا می‌توانید پایتان را روی زمین فشار دهید و وزن روی آن بگذارید، بسته به نوع جراحی فرق می‌کند. در این مورد حتما از پزشک جراح خود سوال کنید.

در شماره آینده، دیگر موارد احتیاطی از نظر خواهد گذشت.

طرز درست نشستن بعد از جراحی تعویض مفصل ران

انجام حرکات مفصل ران بعد از جراحی بسیار مهم هستند. بیمار باید بداند که چه حرکاتی برای مفصل مصنوعی مضر هستند. مهم‌ترین ضرر، حرکات ناجور در مفصل ران مصنوعی و وارد شدن فشار بیش از حد به آن و دررفتگی مفصل است. دررفتگی مفصل مصنوعی از مشکلات جدی بعد از جراحی است و بیمار باید هر مراقبتی را انجام دهد تا این اتفاق نیفتد.

دررفتگی مفصل مصنوعی ران وقتی ایجاد می‌شود که مفصل در وضعیت ناجوری قرار گیرد. مهم‌ترین وضعیت‌هایی که می‌توانند موجب دررفتگی مفصل شوند، خم شدن زیاد ران و نزدیک شدن بیش از حد آن به ران دیگر و چرخش داخلی آن است. بنابراین بعد از جراحی باید به نکات زیر دقت کرد تا حرکات ناجوری در مفصل انجام نشود. دقت کنید که توصیه‌های زیر ممکن است برحسب شرایط بیمار و نوع عمل جراحی او تغییر کند. این تغییرات را با پزشک جراح خود هماهنگ کنید.

تقریبا همه بیماران بعد از جراحی می‌توانند بنشینند، مگر اینکه پزشک اجاره آن را نداده باشد. در صورتی‌که پزشک اجازه نشستن بعد ازجراحی را داده، بیمار می‌تواند تا حدود یک هفته در منزل از تخت استفاده کند، ولی باید هر روز به تدریج میزان نشستن خود را بیشتر کند. بعد از حدود یک هفته معمولا نیازی به تخت نیست و بیمار می‌تواند در تمام طول روز روی صندلی بنشیند. وقتی بیمار در حالت نشسته قرار گیرد و پاها آویزان هستند، ممکن است ورم کنند. برای پیشگیری از این حالت باید حتما از جوراب واریس استفاده کنید.

بیمار در هنگام نشستن باید دقت کند که مفصل ران خود را از 90 درجه، یعنی زاویه قائمه بیشتر خم نکند. منظور زاویه‌ای است که بین تنه و ران تشکیل می‌شود. خم کردن ران بیش از این میزان احتمال دررفتگی مفصل را بیشتر می‌کند.

صندلی مورد استفاده بیمار باید طوری باشد که پایه‌های بلند داشته و نشیمن آن بالاتر از معمول و کمی سفت باشد. علت این است که در هنگام نشستن، زانوها باید هم سطح لگن یا کمی پایین‌تر از آن قرار بگیرند.

مبل راحتی که محل نشیمن آن پایین است، مناسب بیمار نیست. در اکثر این مبل‌های راحتی در هنگام نشستن، سطح لگن پایین‌تر از زانو قرار می‌گیرد که این وضعیت فشار زیادی به مفصل مصنوعی وارد کرده و خطر دررفتگی را در آن زیاد می‌کند. صندلی باید دو دسته داشته باشد و پشتی آن محکم باشد.

بیمار بعد از جراحی باید برای همیشه از توالت پایه‌دار (فرنگی) استفاده کند. بیمار باید از توالت صندلی‌داری استفاده کند که در موقع نشستن روی آن زانوها هم‌سطح لگن قرار گیرند، نه بالاتر از آن. توالت‌های ثابت در منازل معمولا نشیمن پایینی دارند و مناسب بیمار نیستند. بهتر است از توالت‌های سیار استفاده شود یا حجمی به بالای نشیمن توالت اضافه شود.

بیمار نباید در هنگام نشستن روی صندلی پاهای خود را روی یکدیگر بیندازد، چون احتمال دارد با این کار مفصل ران در برود.

بیمار باید دقت کند تا در هنگام نشستن یا ایستادن پای خود را بیش از حد معمول به طرف داخل یا خارج نچرخاند.

بیمار باید همیشه یک بالشت کمی سفت همراه داشته باشد تا وقتی بیرون از منزل خود بود، روی صندلی ماشین یا مبل یا صندلی بگذارد، به‌طوری‌که زانوهای وی پایین‌تر از سطح مفصل هیپ قرار بگیرد.

بیماری برای پوشیدن و درآوردن جوراب و کفش باید از پاشنه‌کش بلند استفاده کند تا مفصل ران زیاد خم نشود.

وقتی که بیمار می‌خواهد روی صندلی بنشیند یا وقتی نشسته است، به جلو خم نشود.

بیمار نباید سعی کند وقتی که روی صندلی نشسته، چیزی را از روی زمین بلند کند.

 

اقدامات لازم قبل از عمل مفل ران:

قبل از عمل جراحی تعویض مفصل باید در محیط زندگی فرد تغییراتی داده شود تا محیط زندگی او بعد از جراحی راحت‌تر باشد. هدف عمده این تغییرات این است که احتمال زمین خوردن فرد کم شود و وی بتواند راحت‌تر و بدون فشار زیاد به مفصل مصنوعی کارهای خود را انجام دهد. زمین خوردن می‌تواند موجب شکسته شدن استخوان اطراف مفصل مصنوعی شده و در این وضعیت، درمان شکستگی بسیار مشکل‌تر و پرعارضه‌تر از شکستگی در فردی است که مفصل مصنوعی ندارد. در شماره گذشته، در مورد بعضی از این مراقبت‌ها توضیح داده شد. در ادامه، به دیگر موارد می‌پردازیم.

در حمام

کف وان یا زیر دوش از چسب‌های مخصوصی که سطح زبر دارند، استفاده شود.

در کنار وان حمام، کفی پلاستیک با سطح زبر گذاشته شود تا فرد موقع ورود یا خروج از وان لیز نخورد.

روی دیوار کنار وان دستگیره گذاشته شود تا بیمار دست‌های خود را به آن گرفته و از زمین خوردن پیشگیری شود.

در حمام از یک اسفنج یا لیف با دسته بلند برای شستشوی ساق و پا استفاده شود.

صندلی حمام باید با نشیمن بلند ولی پایدار باشد و لیز نخورد.

دقت کنید که آب داغ موقع دوش گرفتن ممکن است فشار خون شما را پایین آورده و موجب شود زمین بخورید.

در آشپزخانه

کف آشپزخانه نباید خیس باشد.

پله

نور کافی روی پله باشد تا مسیر آن خوب دیده شود. پله‌های معیوب تعمیر شوند. چیزی روی پله رها نشود.فرش یا قالیچه روی پله گذاشته نشود. این قالیچه‌ها سر می‌خورند و موجب زمین خوردن بیمار می‌شوند. تمام طول کناره پله دستگیره داشته باشد.

تاریخ نشر: ۱۴ تیر ۱۳۹۴

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا

طب شفا